Textorah

Susana 1

1
ΚΑΙ ἦν ἀνὴρ οἰκῶν ἐν Βαβυλῶνι, καὶ ὄνομα αὐτῷ Ἰωακείμ.
There dwelt a man in Babylon, called Joakim:
2
Καὶ ἔλαβε γυναῖκα ᾗ ὄνομα Σωσάννα, θυγάτηρ Χελκείου, καλὴ σφόδρα, καὶ φοβουμένη τὸν Κύριον.
and he took a wife, whose name was Susanna, the daughter of Hilkiah, a very fair woman, and one that feared the Lord.
3
Καὶ οἱ γονεῖς αὐτῆς δίκαιοι, καὶ ἐδίδαξαν τὴν θυγατέρα αὐτῶν κατὰ τὸν νόμον Μωυσῆ.
Her parents also were righteous, and taught their daughter according to the law of Moses.
4
Καὶ ἦν Ἰωακεὶμ πλούσιος σφόδρα, καὶ ἦν αὐτῷ παράδεισος γειτνιῶν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ· καὶ πρὸς αὐτὸν προσήγοντο οἱ Ἰουδαῖοι, διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν ἐνδοξότερον πάντων.
Now Joakim was a very rich man, and had a fair garden joining unto his house; and to him resorted the Jews; because he was more honorable than all others.
5
Καὶ ἀπεδείχθησαν δύο πρεσβύτεροι ἐκ τοῦ λαοῦ κριταὶ ἐν τῷ ἐνιαυτῷ ἐκείνῳ, περὶ ὧν ἐλάλησεν ὁ δεσπότης, ὅτι ἐξῆλθεν ἀνομία ἐκ Βαβυλῶνος ἐκ πρεσβυτέρων κριτῶν, οἳ ἐδόκουν κυβερνᾷν τὸν λαόν.
The same year were appointed two of the ancients of the people to be judges, such as the Lord spoke of, that wickedness came from Babylon from ancient judges, who seemed to govern the people.
6
Οὗτοι προσεκαρτέρουν ἐν τῇ οἰκίᾳ Ἰωακεὶμ, καὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτοὺς πάντες οἱ κρινόμενοι.
These kept much at Joakim’s house, and all that had any suits in law came unto them.
7
Καὶ ἐγένετο ἡνίκα ἀπέτρεχεν ὁ λαὸς μέσον ἡμέρας, εἰσεπορεύετο Σωσάννα, καὶ περιεπάτει ἐν τῷ παραδείσῳ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς.
Now when the people departed away at noon, Susanna went into her husband’s garden to walk.
8
Καὶ ἐθεώρουν αὐτὴν οἱ δύο πρεσβύτεροι καθʼ ἡμέραν εἰσπορευομένην, καὶ περιπατοῦσαν, καὶ ἐγένοντο ἐν ἐπιθυμίᾳ αὐτῆς,
And the two elders saw her going in every day, and walking; so that their lust was inflamed toward her.
9
καὶ διέστρεψαν τὸν ἑαυτῶν νοῦν, καὶ ἐξέκλιναν τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν, τοῦ μὴ βλέπειν εἰς τὸν οὐρανὸν, μηδὲ μνημονεύειν κριμάτων δικαίων.
And they perverted their own mind, and turned away their eyes, that they might not look unto heaven, nor remember just judgments.
10
Καὶ ἦσαν ἀμφότεροι κατανενυγμένοι περὶ αὐτῆς, καὶ οὐκ ἀνήγγειλαν ἀλλήλοις τὴν ὀδύνην ἑαυτῶν·
And albeit they both were wounded with her love, yet durst not one show another his grief.
11
Ὅτι ᾐσχύνοντο ἀναγγεῖλαι τὴν ἐπιθυμίαν αὐτῶν, ὅτι ἤθελον συγγενέσθαι αὐτῇ.
For they were ashamed to declare their lust, that they desired to have to do with her.
12
Καὶ παρετηροῦσαν φιλοτίμως καθʼ ἡμέραν ὁρᾷν αὐτήν.
Yet they watched diligently from day to day to see her.
13
Καὶ εἶπαν ἕτερος τῷ ἑτέρῳ, πορευθῶμεν δὴ εἰς οἶκον, ὅτι ἀρίστου ὥρα ἐστί.
And the one said to the other, Let us now go home: for it is dinner time.
14
Καὶ ἐξελθόντες διεχωρίσθησαν ἀπʼ ἀλλήλων, καὶ ἀνακάμφαντες ἦλθον ἐπιτοαυτὸ, καὶ ἀνετάζοντες ἀλλήλους τὴν αἰτίαν, ὡμολόγησαν τὴν ἐπιθυμίαν αὐτῶν· καὶ τότε κοινῇ συνετάξαντο καιρὸν, ὅτε αὐτὴν δυνήσονται εὑρεῖν μόνην.
So when they were gone out, they parted the one from the other, and turning back again they came to the same place; and after that they had asked one another the cause, they acknowledged their lust: then appointed they a time both together, when they might find her alone.
15
Καὶ ἐγένετο ἐν τῷ παρατηρεῖν αὐτοὺς ἡμέραν εὔθετον, εἰσῆλθέ ποτε καθὼς χθὲς καὶ τρίτης ἡμέρας μετὰ δύο μόνων κορασίων, καὶ ἐπεθύμησε λούσασθαι ἐν τῷ παραδείσῳ, ὅτι καῦμα ἦν.
And it fell out, as they watched a fit time, she went in as before with two maids only, and she was desirous to wash herself in the garden: for it was hot.
16
Καὶ οὐκ ἧν οὐδεὶς ἐκεῖ πλὴν οἱ δύο πρεσβύτεροι κεκρυμμένοι, καὶ παρατηροῦντες αὐτήν.
And there was nobody there save the two elders, that had hidden themselves, and watched her.
17
Καὶ εἶπε τοῖς κορασίοις, ἐνέγκατε δή μοι ἔλαιον καὶ σμήγματα, καὶ τας θύρας τοῦ παραδείσου κλείσατε, ὅπως λούσωμαι.
Then she said to her maids, Bring me oil and washing balls, and shut the garden doors, that I may wash.
18
Καὶ ἐποίησαν καθὼς εἶπε, καὶ ἀπέκλεισαν τὰς θύρας τοῦ παραδείσου, καὶ ἐξῆλθαν κατὰ τὰς πλαγίας θύρας, ἐνέγκαι τὰ προστεταγμένα αὐταῖς, καὶ οὐκ εἴδοσαν τοὺς πρεσβυτέρους ὅτι ἦσαν κεκρυμμένοι.
And they did as she bade them, and shut the garden doors, and went out themselves at private doors to fetch the things that she had commanded them: but they saw not the elders, because they were hidden.
19
Καὶ ἐγένετο ὡς ἐξήλθοσαν τὰ κοράσια, καὶ ἀνέστησαν οἱ δύο πρεσβύται, καὶ ἐπέδραμον αὐτῇ,
Now when the maids were gone forth, the two elders rose up, and ran unto her, saying,
20
καὶ εἶπον, ἰδοὺ αἱ θύραι τοῦ παραδείσου κέκλεινται, καὶ οὐδεὶς θεωρεῖ ἡμᾶς, καὶ ἐν ἐπιθυμίᾳ σου ἐσμέν· διὸ συγκατάθου ἡμῖν, καὶ γενοῦ μεθʼ ἡμῶν.
Behold, the garden doors are shut, that no man can see us, and we are in love with thee; therefore consent unto us, and lie with us.
21
Εἰ δὲ μὴ, καταμαρτυρήσομέν σου, ὅτι ἦν μετὰ σοῦ νεανίσκος, καὶ διὰ τοῦτο ἐξαπέστειλας τὰ κοράσια ἀπὸ σοῦ.
If thou wilt not, we will bear witness against thee, that a young man was with thee: and therefore thou didst send away thy maids from thee.
22
Καὶ ἀνεστέναξε Σωσάννα, καὶ εἶπε, στενά μοι πάντοθεν· ἐάν τε γὰρ τοῦτο πράξω, θάνατός μοι ἐστίν· ἐάν τε μὴ πράξω, οὐκ ἐκφεύξομαι τὰς χεῖρας ὑμῶν.
Then Susanna sighed, and said, I am straitened on every side: for if I do this thing, it is death unto me: and if I do it not, I cannot escape your hands.
23
Αἱρετώτερόν μοι ἐστὶ μὴ πράξασαν ἐμπεσεῖν εἰς τὰς χεῖρας ὑμῶν, ἢ ἁμαρτεῖν ἐνώπιον Κυρίου.
It is better for me to fall into your hands, and not do it, than to sin in the sight of the Lord.
24
Καὶ ἀνεβόησε φωνῇ μεγάλῃ Σωσάννα· ἐβόησαν δὲ καὶ οἱ δύο πρεσβύται κατέναντι αὐτῆς.
With that Susanna cried with a loud voice: and the two elders cried out against her.
25
Καὶ δραμων ὁ εἷς, ἤνοιξε τὰς θύρας τοῦ παραδείσου.
Then ran the one, and opened the garden door.
26
Ὡς δὲ ἤκουσαν τὴν κραυγὴν ἐν τῷ παραδεισῳ οἱ ἐκ τῆς οἰκίας, εἰσεπήδησαν διὰ τῆς πλαγίας θύρας ἰδεῖν τὸ συμβεβηκὸς αὐτῇ.
So when the servants of the house heard the cry in the garden, they rushed in at a private door, to see what was done unto her.
27
Ἡνίκα δὲ εἶπα οἱ πρεσβύται τοὺς λόγους αὐτῶν, κατῃσχύνθησαν οἱ δοῦλοι σφόδρα, ὅτι πώποτε οὐκ ἐῤῥήθη λόγος τοιοῦτος περὶ Σωσάννης.
But when the elders had declared their matter, the servants were greatly ashamed: for there was never such a report made of Susanna.
28
Καὶ ἐγένετο τῇ ἐπαύριον, ὡς συνῆλθεν ὁ λαὸς πρὸς τὸν ἄνδρα αὐτῆς Ἰωακεὶμ, ἦλθον οἱ δύο πρεσβύται πλήρεις τῆς ἀνόμου ἐννοίας κατὰ Σωσάννης, τοῦ θανατῶσαι αὐτὴν,
And it came to pass the next day, when the people were assembled to her husband Joakim, the two elders came also full of mischievous imagination against Susanna to put her to death;
29
καὶ εἶπαν ἔμπροσθεν τοῦ λαοῦ, ἀποστείλατε ἐπὶ Σωσάνναν θυγατέρα Χελκίου, ἥ ἐστι γυνὴ Ἰωακείμ· οἱ δὲ ἀπέστειλαν.
and said before the people, Send for Susanna, the daughter of Hilkiah, Joakim’s wife. And so they sent.
30
Καὶ ἦλθεν αὐτὴ, καὶ οἱ γονεῖς αὐτῆς, καὶ τὰ τέκνα αὐτῆς, καὶ πάντες οἱ συγγενεῖς αὐτῆς.
So she came with her father and mother, her children, and all her kindred.
31
Ἡ δὲ Σωσάννα ἦν τρυφερὰ σφόδρα, καὶ καλὴ τῷ εἴδει.
Now Susanna was a very delicate woman, and beauteous to behold.
32
Οἱ δὲ παράνομοι ἐκέλευσαν ἀποκαλυφθῆναι αὐτὴν, ἦν γὰρ κατακεκαλυμμένη, ὅπως ἐμπλησθῶσι τοῦ κάλλους αὐτῆς.
And these wicked men commanded to uncover her [face] (for she was covered), that they might be filled with her beauty.
33
Ἔκλαιον δὲ οἱ παρʼ αὐτῆς, καὶ πάντες οἱ ἰδόντες αὐτήν.
Therefore her friends and all that saw her wept.
34
Ἀναστάντες δὲ οἱ δύο πρεσβύται ἐν μέσῳ τῷ λαῷ, ἔθηκαν τὰς χεῖρας ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτῆς.
Then the two elders stood up in the midst of the people, and laid their hands upon her head.
35
Ἡ δὲ κλαίουσα ἀνέβλεψεν εἰς τὸν οὐρανὸν, ὅτι ἦν ἡ καρδία αὐτῆς πεποιθυῖα ἐπὶ Κυρίῳ.
And she weeping looked up toward heaven: for her heart trusted in the Lord.
36
Εἶπον δὲ οἱ πρεσβύται, περιπατούντων ἡμῶν ἐν τῷ παραδείσῳ μόνων, εἰσῆλθεν αὕτη μετὰ δύο παιδισκῶν, καὶ ἀπέκλεισε τὰς θύρας τοῦ παραδείσου, καὶ ἀπέλυσε τὰς παιδίσκας.
And the elders said, As we walked in the garden alone, this woman came in with two maids, and shut the garden doors, and sent the maids away.
37
Καὶ ἦλθε πρὸς αὐτὴν νεανίσκος ὃς ἦν κεκρυμμένος, καὶ ἀνέπεσε μετʼ αὐτῆς.
Then a young man, who there was hidden, came unto her, and lay with her.
38
Ἡμεῖς δὲ ὄντες ἐν τῇ γωνίᾳ τοῦ παραδείσου, ἰδόντες τὴν ἀνομίαν, ἐδράμομεν ἐπʼ αὐτούς.
Then we that stood in a corner of the garden, seeing this wickedness, ran unto them.
39
Καὶ ἰδόντες συγγινομένους αὐτοὺς, ἐκείνου μὲν οὐκ ἠδυνήθημεν ἐγκρατεῖς γενέσθαι, διὰ τὸ ἰσχύειν αὐτὸν ὑπὲρ ἡμᾶς, καὶ ἀνοίξαντα τὰς θύρας ἐκπεπηδηκέναι,
And when we saw them together, the man we could not hold: for he was stronger than we, and opened the door, and leaped out.
40
Ταύτης δὲ ἐπιλαβόμενοι, ἐπηρωτῶμεν, τίς ἦν ὁ νεανίσκος· καὶ οὐκ ἠθέλησεν ἀγγεῖλαι ἡμῖν· ταῦτα μαρτυροῦμεν.
But having taken this woman, we asked who the young man was, but she would not tell us: these things do we testify.
41
Καὶ ἐπίστευσεν αὐτοῖς ἡ συναγωγὴ ὡς πρεσβυτέροις τοῦ λαοῦ καὶ κριταῖς· καὶ κατέκριναν αὐτὴν ἀποθανεῖν.
Then the assembly believed them, as those that were the elders and judges of the people: so they condemned her to death.
42
Ἀνεβόησε δὲ φωνῇ μεγάλῃ Σωσάννα, καὶ εἶπεν, ὁ Θεὸς ὁ αἰώνιος, ὁ τῶν κρυπτῶν γνώστης, ὁ εἰδὼς τὰ πάντα πρὶν γενέσεως αὐτῶν,
Then Susanna cried out with a loud voice, and said, O everlasting God, that knowest the secrets, and knowest all things before they be:
43
σὺ ἐπίστασαι ὅτι ψευδῆ μου κατεμαρτύρησαν· καὶ ἰδοὺ ἀποθνήσκω μὴ ποιήσασα μηδὲν ὧν οὗτοι ἐπονηρεύσαντο κατʼ ἐμοῦ.
thou knowest that they have borne false witness against me, and, behold, I must die; whereas I never did such things as these men have maliciously invented against me.
44
Καὶ εἰσήκουσε Κύριος τῆς φωνῆς αὐτῆς.
And the Lord heard her voice.
45
Καὶ ἀπαγομένης αὐτῆς ἀπολέσθαι, ὁ Θεὸς ἐξήγειρε τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον παιδαρίου νεωτέρου ᾧ ὄνομα Δανιήλ.
Therefore when she was led to be put to death, the Lord raised up the holy spirit of a young youth, whose name was Daniel:
46
Καὶ ἐβόησε φωνῇ μεγάλῃ, ἀθῶος ἐγὼ ἀπὸ τοῦ αἵματος ταύτης.
who cried with a loud voice, I am clear from the blood of this woman.
47
Ἐπέστρεψε δὲ πᾶς ὁ λαὸς πρὸς αὐτὸν, καὶ εἶπαν, τίς ὁ λόγος οὗτος, ὃν σὺ λελάληκας;
Then all the people turned them toward him, and said, What mean these words that thou hast spoken?
48
Ὁ δὲ στὰς ἐν μέσῳ αὐτῶν, εἶπεν, οὕτως μωροὶ οἱ υἱοὶ Ἰσραήλ; οὐκ ἀνακρίναντες, οὐδὲ τὸ σαφὲς ἐπιγνόντες, κατεκρίνατε θυγατέρα Ἰσραήλ;
So he standing in the midst of them said, Are ye such fools, ye sons of Israel, that without examination or knowledge of the truth ye have condemned a daughter of Israel?
49
Ἀναστρέψατε εἰς τὸ κριτήριον, ψευδῆ γὰρ οὗτοι κατεμαρτύρησαν αὐτῆς.
Return again to the place of judgment: for they have borne false witness against her.
50
Καὶ ἀνέστρεψε πᾶς ὁ λαὸς μετὰ σπουδῆς· καὶ εἶπαν αὐτῷ οἱ πρεσβύτεροι, δεῦρο κάθισον ἐν μέσῳ ἡμῶν, καὶ ἀνάγγειλον ἡμῖν, ὅτι σοὶ δέδωκεν ὁ Θεὸς τὸ πρεσβεῖον.
Wherefore all the people turned again in haste, and the elders said unto him, Come, sit down among us, and show it us, seeing God hath given thee the honor of an elder.
51
Καὶ εἶπε πρὸς αὐτοὺς Δανιὴλ, διαχωρίσατε αὐτοὺς ἀπʼ ἀλλήλων μακρὰν, καὶ ἀνακρινῶ αὐτούς.
Then said Daniel unto them, Put these two aside one far from another, and I will examine them.
52
Ὡς δὲ διεχωρίσθησαν εἷς ἀπὸ τοῦ ἑνὸς, ἐκάλεσε τὸν ἕνα αὐτῶν, καὶ εἶπε πρὸς αὐτὸν, πεπαλαιωμένε ἡμερῶν κακῶν, νῦν ἥκασιν αἱ ἁμαρτίαι σου, ἃς ἐποίεις τὸ πρότερον,
So when they were put asunder one from another, he called one of them, and said unto him, O thou that art waxen old in wickedness, now thy sins which thou hast committed aforetime are come [to light]:
53
κρίνων κρίσεις ἀδίκους· καὶ τοὺς μὲν ἀθώους κατακρίνων, ἀπολύων δὲ τοὺς αἰτίους, λέγοντος τοῦ Θεοῦ, ἀθῶον καὶ δίκαιον οὐκ ἀποκτενεῖς.
for thou hast pronounced false judgment, and hast condemned the innocent, and hast let the guilty go free; albeit the Lord saith, The innocent and righteous shalt thou not slay.
54
Νῦν οὖν ταύτην εἴπερ εἶδες, εἰπὸν, ὑπὸ τί δένδρον εἶδες αὐτοὺς ὁμιλοῦντας ἀλλήλοις; ὁ δὲ εἶπεν, ὑπὸ σχῖνον.
Now then, if thou hast seen her, tell me, Under what tree sawest thou them companying together? And he said, Under a mastic tree.
55
Εἶπε δὲ Δανιὴλ, ὀρθῶς ἔψευσαι εἰς τὴν σεαυτοῦ κεφαλήν· ἤδη γὰρ ἄγγελος φάσιν Θεοῦ λαβὼν παρὰ τοῦ Θεοῦ, σχίσει σε μέσον.
And Daniel said, Very well; thou hast lied against thine own head; for even now the angel of God hath received the sentence of God to cut thee in two.
56
Καὶ μεταστήσας αὐτὸν, ἐκέλευσε προσαγαγεῖν τὸν ἕτερον, καὶ εἶπεν αὐτῷ, σπέρμα Χαναὰν, καὶ οὐκ Ἰούδα, τὸ κάλλος ἐξηπάτησέ σε, καὶ ἐπιθυμία διέστρεψε τὴν καρδίαν σου.
So he put him aside, and commanded to bring the other, and said unto him, O thou seed of Canaan, and not of Judah, beauty hath deceived thee, and lust hath perverted thy heart.
57
Οὕτως ἑποιεῖτε θυγατράσιν Ἰσραὴλ, καὶ ἐκεῖναι φοβούμεναι ὡμίλουν ὑμῖν· ἀλλʼ οὐ θυγάτηρ Ἰούδα ὑπέμεινε τὴν ἀνομίαν ὑμῶν.
Thus have ye dealt with the daughters of Israel, and they for fear companied with you: but the daughter of Judah would not abide your wickedness.
58
Νῦν οὖν λέγε μοι, ὑπὸ τί δένδρον κατέλαβες αὐτοὺς ὁμιλοῦντας ἀλλήλοις; ὁ δὲ εἶπεν, ὑπὸ πρίνον.
Now therefore tell me, Under what tree didst thou take them companying together? And he said, Under a holm tree.
59
Εἶπε δὲ αὐτῷ Δανιὴλ, ὀρθῶς ἔψευσαι καὶ σὺ εἰς τὴν σεαυτοῦ κεφαλὴν· μένει γὰρ ὁ ἄγγελος τοῦ Θεοῦ, τὴν ῥομφαίαν ἔχων πρίσαι σε μέσον, ὅπως ἐξολοθρεύσῃ ὑμᾶς.
Then said Daniel unto him, Well; thou hast also lied against thine own head: for the angel of God waiteth with the sword to cut thee in two, that he may destroy you.
60
Καὶ ἀνεβόησε πᾶσα ἡ συναγωγὴ φωνῇ μεγάλῃ, καὶ εὐλόγησαν τῷ Θεῷ τῷ σώζοντι τοὺς ἐλπίζοντας ἐπʼ αὐτόν.
With that all the assembly cried out with a loud voice, and praised God, who saveth them that trust in him.
61
Καὶ ἀνέστησαν ἐπὶ τοὺς δύο πρεσβύτας, ὅτι συνέστησεν αὐτοὺς Δανιὴλ ἐκ τοῦ στόματος αὐτῶν ψευδομαρτυρήσαντας.
And they arose against the two elders, for Daniel had convicted them of false witness by their own mouth:
62
Καὶ ἐποίησαν αὐτοῖς ὃν τρόπον ἐπονηρεύσαντο τῷ πλησίον· ποιῆσαι κατὰ τὸν νόμον Μωυσῆ· καὶ ἀπέκτειναν αὐτοὺς, καὶ ἐσώθη αἷμα ἀναίτιον ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ.
and according to the law of Moses they did unto them in such sort as they maliciously intended to do to their neighbor: and they put them to death. Thus the innocent blood was saved the same day.
63
Χελκίας δὲ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ ᾔνεσαν περὶ τῆς θυγατρὸς αὐτῶν μετὰ Ἰωακεὶμ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς καὶ τῶν συγγενῶν αὐτῶν, ὅτι οὐχ εὑρέθη ἐν αὐτῇ ἄσχημον πρᾶγμα.
Therefore Hilkiah and his wife praised God for their daughter Susanna, with Joakim her husband, and all their kindred, because there was no dishonesty found in her.
64
Καὶ Δανιὴλ ἐγένετο μέγας ἐνώπιον τοῦ λαοῦ ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης, καὶ ἐπέκεινα.
From that day forth was Daniel had in great reputation in the sight of the people.

Cómo funciona

Un lector en paralelo de la Biblia hebrea y de sus testigos más antiguos: el texto masorético, el Pentateuco samaritano, los Rollos del mar Muerto y la Septuaginta, cada uno con una traducción inglesa donde la hay.

Leer un capítulo

Elija un libro y un capítulo arriba, o escriba una referencia en Ir a (Isaías 53:11, 1 Samuel 3, y también abreviaturas inglesas: Isa 53:11, 1 Sam 3, ii kgs 2, ben sira 51). Los nombres de libros se pueden abreviar; un nombre compartido por libros numerados (sam, kings, chr, macc) abre el primero salvo que añada el número. Las flechas del teclado pasan de un capítulo a otro, y la barra de direcciones guarda un enlace al versículo pulsado, de modo que puede marcar o compartir un lugar.

Cada fila es un versículo. Las filas siguen la numeración masorética de los versículos, así que las columnas del hebreo, la JPS y el samaritano coinciden exactamente. La Septuaginta se numera de otro modo en muchos lugares (Salmos, Jeremías, Éxodo 35–40, partes de Reyes, Proverbios, Daniel y decenas de límites de capítulo). Sus versículos se sitúan frente a sus equivalentes masoréticos, y una pequeña etiqueta como 50:3 muestra el número propio de la Septuaginta cuando difiere. Los versículos griegos sin equivalente masorético (por ejemplo la Oración de Azarías en Daniel 3) aparecen en orden de lectura como filas aparte marcadas LXX.

Columnas

Las fichas de arriba activan y desactivan columnas. Arrastre una ficha (o un encabezado de columna) para reordenar; con una ficha enfocada, las teclas ← → la mueven. Su elección se recuerda. Las columnas samaritanas aparecen solo en Génesis–Deuteronomio; la columna de los rollos aparece dondequiera que sobreviva un manuscrito, incluido Ben Sira. Las columnas marcadas con † tienen licencia solo para uso no comercial.

Palabras: léxico y concordancia

Pase el cursor sobre cualquier palabra hebrea (masorética, samaritana o de los rollos) o griega para ver su forma de diccionario, su número Strong, una glosa breve y su gramática. Haga clic en la palabra para abrir la concordancia a la derecha: la entrada completa del léxico y luego todas las apariciones, agrupadas por libro — en hebreo, por separado para el texto masorético, el Pentateuco samaritano y los rollos (con el nombre del manuscrito). Haga clic en una referencia para ir allí; todas las formas de la palabra en el capítulo quedan resaltadas. También puede escribir una palabra o un número Strong en Léxico, arriba.

En el texto masorético, un ketiv (la forma escrita, sin vocales) aparece en gris justo antes de su qere (la forma que se lee en voz alta); ambos llevan la entrada de diccionario del qere.

Variantes

El Pentateuco samaritano y cada rollo se comparan palabra por palabra con el texto masorético del mismo versículo:

En los rollos, las letras entre corchetes son la reconstrucción de un editor moderno y nunca cuentan como variantes; las letras con un punto encima son inciertas; ◦ es el rastro de una letra ilegible. Los manuscritos escritos en escritura paleohebrea, y los nombres divinos que los rollos en escritura cuadrada escriben en paleohebreo, se muestran con letras paleohebreas (se puede cambiar en Visualización). Pase el cursor sobre un manuscrito para ver su edición. Visualización → Rollos del mar Muerto puede ocultar los manuscritos que coinciden con el texto masorético, o quitar las reconstrucciones para mostrar solo lo que sobrevive.

La comparación es automática. Alinea las palabras por su ortografía, así que una transposición o un pasaje largo reescrito pueden marcarse de forma imperfecta, y la regla ortográfica no distingue un sufijo de una mater lectionis. Tome los colores como ayuda para localizar y consulte una edición crítica antes de construir un argumento sobre una lectura.

Libros fuera de la Biblia hebrea

Además de los libros que solo están en la Septuaginta, la lista de libros incluye 1 Enoc y Jubileos («Otros libros antiguos»), en la traducción inglesa de R. H. Charles con las copias de Qumrán al lado, y los Salmos tienen un capítulo 151. Sus copias en rollos — como las de Tobías y Ben Sira — no tienen números de versículo en los datos: cada fragmento se sitúa según su identificación publicada y sus líneas se reparten entre esos versículos, así que los límites exactos de los versículos son aproximados. Las copias en arameo (Tobías 4Q196–199 y todo Enoc) llevan la marca «Arameo» y no tienen búsqueda de palabras.

Citas rabínicas

El pequeño ❝ bajo un número de versículo abre los pasajes de la literatura rabínica que citan ese versículo — Misná, Toseftá, los dos Talmudes, Midrás, Targum y Cábala (y, si marca la casilla, halajá, liturgia y pensamiento posteriores) — obtenidos en directo de Sefaria, por lo que requiere conexión a internet. Cada pasaje aparece con la fecha que Sefaria da para la obra y un enlace para leerlo allí. Los enlaces de Sefaria incluyen alusiones y comentarios además de citas; los que Sefaria clasifica como citas están marcados. Funciona para la Biblia hebrea, Ben Sira (según la numeración de Kahana, p. ej. las citas talmúdicas de Ben Sira), Tobías y Jubileos. Para 1 Enoc, que los rabinos no citan, muestra en cambio los pasajes del Zohar sobre un «Libro de Enoc».

Cómo se alinea la Septuaginta

Cada versículo griego se sitúa combinando tres cosas: la tabla estándar de correspondencias de versículos entre la Septuaginta y el texto masorético (lxx.vrs de SIL), la tabla de diferencias entre la numeración masorética y la inglesa, y una comparación del inglés de la Septuaginta de Brenton con el inglés de la JPS, que confirma cada emparejamiento y detecta versículos desplazados. Donde ningún versículo masorético es lo bastante parecido, el versículo griego ocupa su propia fila.

Los datos de las palabras griegas

No existe un análisis palabra por palabra con licencia abierta del griego de Brenton, así que cada palabra griega se empareja con el análisis más frecuente de la misma forma en la Septuaginta de Swete, de licencia abierta (analizador Morpheus), y luego con una entrada de léxico. Se identifica alrededor del 95 % de las palabras. Los análisis de formas ambiguas (p. ej. αὐτοῦ, τοῦ) pueden ser erróneos; la ficha dice «análisis automático» como recordatorio.

Sobre los textos

Qué es cada columna, de dónde procede y qué tener en cuenta al leerla.

Texto masorético — Códice de Leningrado (ed. Westminster)

El texto masorético es la Biblia hebrea tal como la transmitieron los masoretas, eruditos escribas activos en Tiberíades y otros lugares aproximadamente entre los siglos VII y X, que fijaron sus vocales, acentos y notas marginales (la Masorá) en torno a un texto consonántico que ya era esencialmente estable en los siglos I–II d. C. El Códice de Leningrado (San Petersburgo, Firkovich I B 19 A), copiado en 1008/1009 según la tradición de Ben Asher, es el manuscrito completo más antiguo de la Biblia hebrea; el Códice de Alepo, algo anterior, perdió la mayor parte de la Torá en 1947. Es la base de las ediciones críticas estándar (BHK, BHS, BHQ).

El Códice de Leningrado de Westminster es su transcripción digital de dominio público, mantenida por el J. Alan Groves Center del Westminster Theological Seminary. En esta edición, el ketiv aparece como palabra propia sin vocales antes del qere vocalizado.

JPS 1917 — The Holy Scriptures according to the Masoretic Text

La primera traducción inglesa de la Biblia preparada por un comité de eruditos judíos para la Jewish Publication Society of America, con Max L. Margolis como editor jefe, publicada en 1917. Su lengua sigue deliberadamente la cadencia de la King James y la Revised Version, pero sus versiones siguen el texto masorético y la tradición exegética judía, y conserva la numeración hebrea de capítulos y versículos. Es de dominio público; su sucesora, la New JPS (Tanakh, 1985), no lo es. La edición electrónica usada aquí escribe los nombres divinos como «HaShem» y «G-d».

Septuaginta — el texto griego de Brenton y el inglés de Brenton actualizado

La Septuaginta es la traducción judía de las Escrituras hebreas al griego. La Torá se tradujo en Alejandría en el siglo III a. C. (la Carta de Aristeas cuenta la leyenda de los 72 traductores bajo Ptolomeo II); los demás libros siguieron durante los dos siglos siguientes. Como se hizo a partir de manuscritos hebreos más antiguos que el texto masorético, a menudo conserva un texto hebreo distinto: Jeremías es alrededor de una séptima parte más corto y tiene otro orden (en Qumrán sobrevive un texto hebreo breve de este tipo en 4QJerb,d), Job es alrededor de una sexta parte más corto, y Ester y Daniel tienen largas adiciones. Fue la Biblia de Filón, Josefo y los autores del Nuevo Testamento, y se convirtió en el Antiguo Testamento de la Iglesia griega, lo que llevó a traductores judíos (Áquila, Símaco, Teodoción) a hacer revisiones más cercanas al hebreo.

Sir Lancelot C. L. Brenton publicó una traducción inglesa en 1844 y una edición griego-inglés en 1851. Su griego es esencialmente la edición sixtina (romana) de 1587, que sigue el Códice Vaticano del siglo IV. Es más antigua y menos crítica que las ediciones modernas de Rahlfs (1935) y de Gotinga, que tienen derechos de autor. La columna inglesa es el Brenton actualizado (Adam Boyd, 2020), la traducción de Brenton con ortografía y redacción modernizadas, dedicada al dominio público.

Pentateuco samaritano †

La Torá tal como la conserva la comunidad samaritana del monte Guerizín (Nablus), escrita en escritura samaritana, descendiente del alfabeto paleohebreo. Difiere del texto masorético en unos 6000 lugares, la mayoría de ortografía o gramática; en unos 1900 coincide con la Septuaginta. Algunas lecturas son propiamente samaritanas, sobre todo el mandamiento de construir un altar en el monte Guerizín añadido después de los Diez Mandamientos (Éx 20:17; Dt 5:21) y «Guerizín» en lugar de «Ebal» en Dt 27:4. Muchas otras — ampliaciones armonizadoras que copian un pasaje en su paralelo — las comparten manuscritos «presamaritanos» de Qumrán como 4QpaleoExodm y 4QNumb, lo que muestra que este tipo de texto es anterior al cisma samaritano.

Los eruditos europeos lo conocieron en 1616, cuando Pietro della Valle trajo un manuscrito de Damasco; se imprimió en las Políglotas de París (1645) y Londres (1657), lo cotejó Benjamin Kennicott (1776–80) y lo editó críticamente August von Gall (1914–18). El hebreo de aquí es el texto digital de Aleksandr Sigalov, basado en Kennicott y cotejado con von Gall; el inglés es la adaptación de Sigalov de la King James a las lecturas samaritanas. Para la investigación moderna, vea la edición de Abraham Tal del manuscrito Siquem 6 y la editio maior crítica de Stefan Schorch.

Rollos del mar Muerto y otros manuscritos del desierto de Judea †

Entre 1947 y 1956 se encontraron en once cuevas cerca de Jirbet Qumrán los restos de unos 950 manuscritos. Unos 230 son bíblicos — están representados todos los libros de la Biblia hebrea salvo Ester, desde fragmentos diminutos hasta el Gran Rollo de Isaías completo (1QIsaa) — y datan aproximadamente del 250 a. C. al 68 d. C. Son mil años más antiguos que el Códice de Leningrado. La mayoría están cerca del antepasado del texto masorético («protomasoréticos»), pero otros coinciden con la Septuaginta (4QJerb, en algunos lugares 4QSama), con el tipo de texto samaritano, o con ninguno — prueba de que varias formas del texto circularon a la vez antes de que se impusiera el texto masorético.

Manuscritos de otros lugares completan el cuadro: Masada (antes de su caída en el 73/74 d. C.; excavada por Yigael Yadin, 1963–65) y los refugios de la revuelta de Bar Kojba en Wadi Murabba'at y Nahal Hever (132–135 d. C.), cuyos textos bíblicos ya son prácticamente idénticos al texto masorético, así como Nahal Se'elim, Wadi Sdeir y Nahal Arugot. La publicación oficial es la serie Discoveries in the Judaean Desert (Oxford, 1955–2010).

Las transcripciones de aquí son las de Martin G. Abegg Jr., James E. Bowley y Edward M. Cook, convertidas por el Eep Talstra Centre for Bible and Computer (ETCBC). Cada manuscrito lleva su sigla (p. ej. 4QIsad), su número DJD, su lugar de hallazgo y la columna o fragmento y la línea. Además de los manuscritos bíblicos, las copias de Ben Sira, Tobías, 1 Enoc, Jubileos y el Salmo 151 aparecen en esos libros. No todos los manuscritos están en el conjunto de datos — faltan sobre todo los rollos griegos (como los Profetas Menores griegos de Nahal Hever), y el rollo de Ben Sira de Masada se añade por separado (vea Ben Sira).

Ben Sira

La Sabiduría de Yeshúa ben Eleazar ben Sira, compuesta en hebreo en Jerusalén hacia 190–180 a. C. y traducida al griego por su nieto en Egipto después del 132 a. C. (su prólogo explica la dificultad de traducir del hebreo al griego). Pertenece a la Septuaginta y a los cánones católico y ortodoxo (en latín Ecclesiasticus), pero no al judío, aunque el Talmud y el midrás lo citan. Su texto hebreo se perdió para Occidente hasta 1896, cuando Solomon Schechter, Agnes Lewis y Margaret Gibson identificaron copias medievales en la Guenizá de El Cairo; después aparecieron copias hebreas antiguas en Qumrán y Masada.

Hoy se conocen unas dos terceras partes del hebreo, gracias a seis manuscritos medievales de la Guenizá (A–F, siglos X–XII) y tres antiguos: 2QSir (2Q18; Si 6:14–15, 20–32), el acróstico de Si 51:13–20, 30 en el Rollo de los Salmos 11QPsa (columnas 21–22), y el rollo de Masada (Mas1h), hallado por Yigael Yadin en 1964 en una sala de la muralla de casamatas de la fortaleza y publicado en 1965: siete columnas con Si 39:27–44:17, copiadas a comienzos del siglo I a. C., poco más de un siglo después del autor. Su coincidencia con el manuscrito B de la Guenizá mostró que las copias medievales descienden del hebreo antiguo y no de una retraducción del griego o del siríaco.

Aquí el libro se muestra en el griego y el inglés de Brenton. La columna hebrea es la edición de Kahana, transcrita en la Wikisource hebrea y distribuida por Sefaria (CC BY-SA): un texto continuo basado en los manuscritos de la Guenizá, en el que las palabras entre [corchetes] son restituciones de Kahana; los capítulos sin hebreo conservado están vacíos. Kahana numera los versículos según el orden hebreo — en el griego, dos bloques de los capítulos 30–36 están transpuestos — por lo que sus versículos se han emparejado con los de Brenton por el contenido para este sitio, y su propio número aparece como «Heb.» cuando difiere. La columna de los rollos tiene los tres testigos antiguos; el texto de Masada es la transcripción de Eric Reymond en bensira.org. Su ubicación se hizo para este sitio comparando el texto; no hay texto masorético con el que compararlos, así que no se marcan variantes.

Salmo 151

El Salterio de la Septuaginta termina con un salmo breve «fuera del número», en el que David recuerda cómo cuidaba las ovejas de su padre, su unción y su victoria sobre Goliat. Pertenece a las Biblias griega, siríaca y etíope, pero no a la hebrea, y durante mucho tiempo se pensó que se había compuesto en griego — hasta que el Rollo de los Salmos de la cueva 11 de Qumrán (11QPsa, publicado por James Sanders en 1965) resultó contener en su columna 28 un original hebreo más largo, en dos poemas (151A sobre la música y la unción de David, 151B, incompleto, sobre Goliat). El griego es una traducción abreviada de ellos. El salmo se muestra como capítulo 151 de los Salmos, con las líneas del rollo bajo los versículos griegos a los que corresponden.

Tobías

Una novela judía de la diáspora oriental (probablemente siglos III–II a. C.): el piadoso exiliado Tobit, ciego en Nínive, envía a su hijo Tobías a recuperar un dinero en Media, guiado por el ángel Rafael disfrazado; por el camino Tobías se casa con Sara y ahuyenta al demonio Asmodeo. Está en la Septuaginta y en los cánones católico y ortodoxo. Sobrevive en dos formas griegas — una corta (Códices Vaticano y Alejandrino, la que imprime Brenton) y una larga (Códice Sinaítico) — y las copias de Qumrán, cuatro en arameo (4Q196–199) y una en hebreo (4Q200), publicadas por Joseph Fitzmyer en 1995, se alinean con la forma larga, que hoy se considera en general más cercana al original. Su ubicación por versículos sigue aquí las identificaciones de Fitzmyer.

1 Enoc

Una colección de cinco obras atribuidas a Enoc, el séptimo desde Adán, que «caminó con Dios» (Gn 5:24): el Libro de los Vigilantes (cap. 1–36, siglo III a. C.), sobre los ángeles que bajaron a las hijas de los hombres; las Parábolas (37–71); el Libro astronómico (72–82); las Visiones en sueños (83–90), con el «Apocalipsis de los animales» sobre la historia de Israel; y la Epístola de Enoc (91–108). Lo cita la Carta de Judas (1:14–15) y es canónico en la Iglesia ortodoxa etíope, cuya versión en ge'ez es el único texto completo; en griego sobrevive alrededor de un tercio. Józef Milik publicó en 1976 los fragmentos arameos de la cueva 4 de Qumrán: once copias, que cubren todas las partes salvo las Parábolas, la más antigua de hacia el 200 a. C. El inglés es la traducción de R. H. Charles de 1917 desde el etíope (dominio público). Los rollos astronómicos (4Q208–211) contienen un calendario mucho más largo que el etíope; solo se sitúan los pocos pasajes que coinciden con los capítulos 76–82.

Jubileos

Una reescritura del Génesis y de Éxodo 1–14 revelada a Moisés en el Sinaí por un «ángel de la presencia», fechada según un calendario de jubileos de 49 años y un año solar de 364 días (mediados del siglo II a. C.). Como 1 Enoc, solo es canónico en la Iglesia etíope, cuya versión en ge'ez es el único texto completo; hay partes en latín, en siríaco y en citas griegas. En Qumrán se encontraron fragmentos de unas quince copias hebreas, más que de la mayoría de los libros bíblicos, publicados en DJD 13 (VanderKam y Milik, 1994) y DJD 23. El inglés es la traducción de R. H. Charles de 1917 (dominio público).

Datos del léxico y la concordancia

Las palabras hebreas llevan el análisis del Translators Amalgamated Hebrew OT de STEPBible (Tyndale House, Cambridge): números Strong ampliados — la numeración de James Strong de 1890, subdividida según el léxico de Brown–Driver–Briggs (1906) — con morfología del ETCBC y un BDB abreviado para las definiciones. Las palabras samaritanas y de los rollos toman el análisis de la palabra masorética correspondiente o, cuando difieren, de la misma forma escrita en otro lugar del texto masorético. Las palabras griegas se emparejan, a través de la Septuaginta de Swete y el analizador Morpheus, con el léxico griego de STEPBible, que se basa en Abbott-Smith (1922) y en Liddell–Scott–Jones.

† Con licencia solo para uso no comercial. Créditos y licencias completos: Créditos y licencias.